در تاريخ سياسي ايران از حاجي ميرزا آغاسي رئيس الوزراي دوره قاجاريه به عنوان شخصيتي نام برده شده که اشتباهات فراواني کرده است.گرچه مشکل اصلي ميرزا اين بود که بعد از شخصيت هايي همچون اميرکبير پا به عرصه گذاشته بود و هر کس ديگر جاي او بود، به همين سرنوشت دچار مي شد ولي به هر حال تاريخ از او به نيکي ياد نکرده است. از اين شخصيت تاريخي که بسيار پيرايه ها بر او بسته اند و حتي گاهي به سخره اش گرفته اند، داستان هايي نقل مي شود که جاي تامل بسيار دارد و نشان مي دهد که وي در مواردي پربيراه نگفته و نرفته است. يکي از اين داستان ها ماجراي چاهي است که حاجي دستور داده بود مغني ها بکنند. هرچه پايين مي رفتند اين چاه به آب نمي رسيد. يک روز که حاجي سر چاه آمده بود، يک مغني از پايين چاه فرياد زده بود که «حاجي اين چاه به آب نمي رسد» و اضافه کرده بود که کار عبثي است کندن آن چاه. حاجي در پاسخ به چاه کن گفته بود اگر چاه به آب نمي رسد، تو که به نان مي رسي. پس ادامه بده. اين نقل قول مدت هاي مديد است که اسباب خنده و مطايبه جماعت ايراني است و هرجا که مي خواهند از خطاکاري يک شخصيت سياسي نام ببرند، اين داستان را بازگو مي کنند غافل از اينکه سال ها بعد و در اوج اوضاع وخيم اقتصادي امريکا- سال 1929 ميلادي- بزرگ ترين اقتصاددانان امريکايي ناچار شدند کار حاجي ميرزا آغاسي را در سطح وسيع براي سامان دادن به اقتصاد امريکا پي بگيرند. آنان پيشنهاد دادند براي ايجاد رونق در جامعه بايد بيکاران را به کار گرفت حتي به گونه يي که يکي گودال حفر کند و ديگري گودال حفر شده را پر کند. منطق اقتصاددانان اين بود که به اين ترتيب براي افراد بيکار کار ايجاد خواهد شد. آنان قدرت خريد پيدا مي کنند، در نتيجه اقتصاد کساد ميل به رواج مي کند. با همين منطق، امريکاييان بيشترين شاهراه هاي ارتباطي، جاده ها و حتي پل ها و راه آهن ها را ساختند و اتفاقاً اين سياست که بعدها منتقداني نيز پيدا کرد، موفق شد جامعه امريکا را از مشکل اقتصادي برهاند. بعد از امريکا، آلمان شکست خورده در جنگ جهاني دوم نيز همين سياست را پي گرفت و بزرگ ترين شاهراه هاي اروپا را ساخت و همه معتقدند که رمز شکوفايي اقتصاد بعد از جنگ آلمان همين زيرساخت ها بوده است. اين موضوع را داشته باشيد تا خدمت شما عرض کنم در خبرهاي مربوط به امريکا که اکنون بدترين بحران اقتصادي خود را بعد از حدود 80 سال تجربه مي کند، ديدم آقاي اوباما رئيس جمهور تازه انتخاب شده آن کشور برنامه هاي جديد تدارک ديده است تا از شمار بيکاران امريکايي بکاهد که از جمله اين برنامه ها بايد به ساخت و ساز و به ويژه ساخت جاده ها و شاهراه هاي جديد ارتباطي اشاره کرد .

در واقع آنچه حاجي ميرزا آغاسي بيش از يک قرن پيش به عنوان يک تئوري بر زبان رانده بود و ما او را به سخره گرفته بوديم چند بار باعث احياي اقتصاد امريکا، آلمان، حتي به نوعي ايتاليا و ديگر کشورهاي دنيا شده است. موضوع و منطق اين تئوري بسيار روشن است. ايجاد کار يعني پولدار شدن بخشي از جامعه. اين پول به هر حال خرج مي شود و رکود را تبديل به رونق مي کند و...مي ماند ذکر اين نکته که ما ايرانيان نيز به جاي به سخره گرفتن حاجي ميرزا آغاسي مرحوم، مي توانيم به منطق گفته او توجه کنيم. البته به جاي چاه مي توان جاده، پل، راه آ هن و تاسيساتي ساخت که نيازي به مواد اوليه وارداتي نداشته باشد و با يک تير دو نشان زد؛ هم سازندگي را رواج داد و هم براي بيکاران شغل ايجاد کرد.